Zabıt Katibi ve Disiplin Soruşturması

Kategori : Katiplik - Etiketler :, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , - Tarih : 27 Mart 2011

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 124. maddesinin ikinci fıkrasında “Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin emrettiği ödevleri yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 125. maddesinde sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir.” denmektedir. Bir memur hakkındaki disiplin soruşturması amirinin tutacağı bir tutanak veya dışarıdan üçüncü bir şahsın yazılı beyanı ile başlatılabileceği gibi hakkında adli soruşturma açılan memurun soruşturmasının yapıldığı Cumhuriyet Başsavcılığı’nın bildirimi üzerine de başlatılabilir. Ayrıca ek bir bilgi olarak Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun’a göre adli görevi olan memurlar hakkında adli soruşturma direkt olarak yapılır. Yani örneğin nüfus müdürlüğünde çalışan bir memurun adli soruşturması için İçişleri Bakanlığı’ndan izin alınması gerekirken bir zabıt katibinin adli soruşturması için Adalet Bakanlığı’ndan izin alınmasına gerek olmadan direkt olarak hakkında adli soruşturma açılabilir. Bu örnek bile aslında meslek olarak zabıt katipliğinin aslında ne kadar hassas ve önemli bir meslek olduğunu anlatmaktadır.

Gelen disiplin soruşturması talebi üzerine amiriniz olan hakim veya savcı karar ile disiplin soruşturması açılmasına onay verebilir ya da disiplin soruşturması açılmasına yer olmadığına karar verebilir. Disiplin soruşturmasının bir onaya dayanmasının önemi, Danıştay 8. Dairesinin 09.02.1995 gün ve 447 sayılı kararında vurgulanmış ve soruşturma açılmaksızın doğrudan disiplin amirince savunma alınarak ceza verilmesinin usulsüz olduğu ifade edilmiştir. Hakkınızda disiplin soruşturması açılsa veya açılmasa da bu ilk aşamada durum ilgili komisyona karar eklenerek ve yazılı olarak bildirilir.

Hakkında disiplin soruşturması açılan memura savunma hakkı tanınması zorunludur. Kanuna göre savunma hakkı verilmeyen bir memura disiplin cezası da verilemez. Disiplin soruşturmasını yapan amir 7 günden az olmamak üzere hakkında disiplin soruşturması açılan memura savunma vermesi için süre verir. Verilen süre içerisinde savunmasını yapmayan memur savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.

Bazı durumlarda disiplin amiri olay hakkında inceleme raporu düzenlenmesi için bir muhakkik (soruşturmacı) atar. Muhakkik inceleme yaptığı konuda -ama sadece o konuda- kendisine görevi veren amirin tüm yetkilerine sahiptir. Muhakkik raporunu hazırlamak için taraflardan savunma isteyebilir ya da yazıyla bilgi veya belge isteyebilir. Adliyelerdeki disiplin soruşturmalarında muhakkik olarak atananlar genel olarak yazı işleri müdürleridir. Ancak disiplin soruşturmasında taraf olan bir yazı işleri müdürü muhakkik olarak atanamaz.

Gerekli araştırmalar yapılıp savunma alındıktan sonra ceza verilmesine yer olmadığına karar verilir ya da aşağıdaki cezalardan birisi verilir

1) Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

2) Kınama: Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.

3) Aylıktan Kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 – 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.

4) Kademe İlerlemesinin Durdurulması: Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1-3 yıl durdurulmasıdır. (Öğrenim durumları nedeniyle yükselebilecekleri kadroların son kademelerinde bulunan Devlet memurlarının, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasının verilmesini gerektiren hallerde, brüt aylıklarının 1/4’ü – 1/2’si kesilir ve tekerrüründe görevlerine son verilir.)

5) Devlet Memurluğundan Çıkarma: Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır.

Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarını gerektiren eylemlerde disiplin soruşturması, bu eylemin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren bir ay içinde başlatılmalıdır. Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren durumlarda altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanılması gerekmektedir. Aksi halde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Nihayetinde disiplin cezasını gerektiren eylemlere, işlendiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmediği takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrayacaktır.

Torba yasa ile disiplin cezaları konusunda da bazı değişiklikler olmuştur. Buna göre, ikamet ettiği ilin hudutlarını izinsiz terk etmek, toplu müracaat veya şikâyet etmek, yasaklanmış her türlü yayını görev mahallinde bulundurmaktan ceza verilmeyecektir. Geçmiş yıllarda disiplin cezalarından uyarma ve kınama için yargı yolu kapalı idi. Torba yasa ile yapılan düzenlemeyle, tüm disiplin cezaları yargıya taşınabilecek. Disiplin cezalarına karşı yapılacak itiraz usul ve esasları da şu şekilde değiştirilmiştir. “Madde 135 – Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir. İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir. İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır. İtirazın kabulü halinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler. Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.” Disiplin cezası alanların amirlik yasağında da değişiklik yapılmıştır. Yeni duruma göre, “Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar” denilmiştir. Torba yasa ile aday memurluktan asil memurluğa geçiş hükümlerinde de değişiklik yapılmıştır. Buna göre, aday memur 2 yıl süre içinde herhangi bir disiplin cezası alırsa 2 yılın sonunda disiplin amirinin teklifiyle memuriyetine son verilecektir.

Disiplin konusunda bir değişikliği de Adalet bakanlığı 12.03.2011 tarih ve 27872 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Adalet Bakanlığı Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile yapmıştır.

Uyarma cezası verilmesini gerektiren haller şunlardır:

a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak,

b) Özürsüz veya izinsiz olarak göreve geç gelmek, erken ayrılmak, görev mahallini terketmek,

c) Kurumca belirlenen tasarruf tedbirlerine riayet etmemek,

d) Usulsüz müracaat veya şikayette bulunmak,

e) Devlet memuru vakarına yakışmayan tutum ve davranışta bulunmak,

f) Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak,

g) Belirlenen kılık ve kıyafet hükümlerine aykırı davranmak,

h) Görevin işbirliği içinde yapılması ilkesine aykırı davranışlarda bulunmak.

Uyarma cezası verilmesini gerektiren haller şunlardır:

a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımından kusurlu davranmak,

b) Eşlerinin, reşit olmayan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren sürekli faaliyetlerini belirlenen sürede kurumuna bildirmemek,

c) Görev sırasında amire hal ve hareketi ile saygısız davranmak,

d) Hizmet dışında Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak,

e) Devlete ait resmi araç, gereç ve benzeri eşyayı özel işlerinde kullanmak,

f) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzeri eşyayı kaybetmek,

g) İş arkadaşlarına, maiyetindeki personele ve iş sahiplerine kötü muamelede bulunmak,

h) İş arkadaşlarına ve iş sahiplerine söz veya hareketle sataşmak,

i) Görev mahallinde genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak ve bu tür yazı yazmak, işaret, resim ve benzeri şekiller çizmek ve yapmak,

j) Verilen emirlere itiraz etmek,

k) Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak,

l) Kurumların huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak.

m) Yetkili olmadığı halde basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç vermek.

Aylıktan kesme cezası verilmesini gerektiren haller şunlardır:

a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak,

b) Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek,

c) Devlete ait resmi belge, araç, gereç ve benzerlerini özel menfaat sağlamak için kullanmak,

d) Görevle ilgili konularda yükümlü olduğu kişilere yalan ve yanlış beyanda bulunmak,

e) Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek,

f) Görev yeri sınırları içerisinde her hangi bir yerin toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz olarak kullanılmasına yardımcı olmak,

g) Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesini gerektiren haller şunlardır:

a) Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek,

b) Özürsüz ve kesintisiz 3 – 9 gün göreve gelmemek,

c) Görevi ile ilgili olarak her ne şekilde olursa olsun çıkar sağlamak,

d) Amirine veya maiyetindekilere karşı küçük düşürücü veya aşağılayıcı fiil ve hareketler yapmak,

e) Görev yeri sınırları içinde herhangi bir yeri toplantı, tören ve benzeri amaçlarla izinsiz kullanmak veya kullandırmak,

f) Gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek,

g) Ticaret yapmak veya Devlet memurlarına yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak,

h) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak,

i) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak,

j) Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak,

k) Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya iş sahiplerine hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek,

l) Diplomatik statüsünden yararlanmak suretiyle yurt dışında, haklı bir sebep göstermeksizin ödeme kabiliyetinin üstünde borçlanmak ve borçlarını ödemedeki tutum ve davranışlarıyla Devlet itibarını zedelemek veya zorunlu bir sebebe dayanmaksızın borcunu ödemeden yurda dönmek,

m) Verilen görev ve emirleri kasten yapmamak,

n) Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak.

Devlet memurluğundan çıkarma cezası verilmesini gerektiren haller şunlardır:

a) İdeolojik veya siyasi amaçlarla kurumların huzur, sükun ve çalışma düzenini bozmak, boykot, işgal, “kamu hizmetlerinin yürütülmesini engelleme”, işi yavaşlatma ve grev gibi eylemlere katılmak veya bu amaçlarla toplu olarak göreve gelmemek, bunları tahrik ve teşvik etmek veya yardımda bulunmak,

b) Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek,

c) Siyasi partiye girmek,

d) Özürsüz olarak bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek,

e) Savaş, olağanüstü hal veya genel afetlere ilişkin konularda amirlerin verdiği görev veya emirleri yapmamak,

f) Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak,

g) Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak,

h) Yetki almadan gizli bilgileri açıklamak,

i) Siyasi ve ideolojik eylemlerden arananları görev mahallinde gizlemek,

j) Yurt dışında Devletin itibarını düşürecek veya görev haysiyetini zedeleyecek tutum ve davranışlarda bulunmak,

k) 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkındaki Kanuna aykırı fiilleri işlemek.

  1. berkay diyor ki:

    sayın editör babanın yüz kızartıce suçu oğlunun memur olmasını engellermi cevap lütfen

    • Katipten.net diyor ki:

      İyi günler, ne yazıkki babanın işlemiş olduğu yüz kızartıcı suç oğlunun memuriyetine engel teşkil eder.Güvenlik soruşturmasında ailenin tüm fertlerinin tek tek adli sicil geçmişleri de dahil olmak üzere şahsın bütün bilgileri araştırılır.

  2. berkay diyor ki:

    avukat engel teşkil etmez diyor

  3. berkay diyor ki:

    admin babam kaçak su kullanımından dolayı 500 ytl ceza aldı ama mahkeme kağıdında hırsızlık yazıyodu 5 yılı doldurdu silinirse sabıka kaydından benim katip olmamı engellermi cevap lütfen

  4. berkay diyor ki:

    ama o eskidendi diyolar şimdi babanın suçu engel olmazmış terör kaydı yoksa suçun şahsiliği kişinin kendisini bağlarmış

  5. Sefa diyor ki:

    Sayın yönetici sözleşmeli zabıt katibiyken adli ve idari soruşturma geçirmek, idari soruşturmadan kınama ve adli soruşturmadan para cezası almak tekrar sözleşme yenilenmesine engel teşkil eder mi?


Facebook RSS