Adli Suç ve Cezaların Memuriyete Etkisi

Kategori : Katiplik - Etiketler :, , , , , , , , , , , , , , , , , , - Tarih : 14 Nisan 2011

Adalet Bakanlığı’nın 2011 yılı 2. zabıt katipliği, mübaşir, infaz koruma memuru (gardiyan) alımlarını beklerken bazı arkadaşlarımızın kafasında almış oldukları adli cezalardan dolayı çeşitli tereddütler bulunmakta. Bu tereddütleri bir nebze olsun gidermek adına adli suç ve cezaların memuriyete etkisine değinmenin yerinde olacağını düşündüm.

Devlet Memurları Kanunu’nun 48. Maddesinde hangi suçların memuriyete alınmaya engel olduğu şu şekilde düzenlenmiştir: “Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak.”

Türk Ceza Kanunu’nun 53. maddesinde; kişinin, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak; sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tâbi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten, bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tâbi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten yoksun bırakılacağı hüküm altına alınmıştır. Ayrıca “Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz” denmektedir. Yani bu şu manaya geliyor Türk Ceza Kanunu’nun 53/1 maddesinde sayılan hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dışındaki suçlardan mahkum olanların mahkumiyetinin sona ermesinden sonra memur olmalarına engel bulunmamaktadır. Ancak, şunu da belirtmek gerekir ki idarelerin geniş bir takdir yetkisi bulunmaktadır.

Memur Olarak Çalışanlar Açısından Değerlendirme

Bu olayı zaten memur olanlar açısından değerlendirirsek de Devlet Memurları Kanunu’nun 48/A–5 numaralı alt bendine göre taksirli suçlardan dolayı alınan cezanın miktarı ve nevi ne olursa olsun memuriyete engel değildir. Yani, taksirli suçlardan dolayı bir yıldan fazla bir hapis cezası alınmış olsa dahi memur olunabilmektedir. Aynı şekilde böyle bir suç işleyen memur da cezasını çektikten sonra memuriyetine geri dönebilecektir. Zira Devlet Memurları Kanunu 48/A–5 nolu alt bentte kasten işlenen suçtan bahsedildiğinden taksirle işlenen suçlar memuriyete engel olmamaktadır.

Taksirli bir suçtan dolayı hüküm giymiş olan kişi hakkında, cezaevinde bulunduğu sürede, Devlet Memurları Kanunu 137. maddeye göre işlem tesis dilerek, infazın bittiği tarihten sonra göreve dönebilmesi sağlanır.

Hapis Cezalarının Adli Para Cezasına Çevrilmesinin Memuriyete Etkisi

İşlenen suçtan dolayı hükmedilen bir yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı cezaların adli para cezasına çevrilmesi durumunda memuriyete engel bir durum ortaya çıkmayacaktır. Zira yeni Türk Ceza Kanunu’nun 50. maddesinin 5. fıkrası uygulamada asıl mahkûmiyetin, bu madde hükümlerine göre çevrilen adli para cezası veya tedbir olduğunu ve Devlet Memurları Kanunu’nda da adli para cezalarının ya da tedbirlerin memuriyete engel haller arasında sayılmadığı görülmektedir. Bu nedenle bir yılın üzerindeki hapis cezalarının adli para cezasına çevrilmesi durumunda memur olma ehliyeti ortadan kalkmamaktadır. Ancak Devlet Memurları Kanunu 48/A–5’te sayılan suçlar bakımından hükümlü olmamak kavramı kullanıldığından, bu suçlar bakımından verilen cezaların adli para cezası ya da tedbire çevrilmiş olması memur olma ehliyetini muhafazaya yetmeyecektir. Bir başka ifadeyle, sayılan suçlar bakımından verilmiş olan cezaların adli para cezası ya da tedbire çevrilmiş olması memur olmak bakımından önem arz etmemekte ve memur olabilme ehliyetini kaybettirmektedir. Maddede sayılan suçlar açısından cezaların süresi değil, işlenen suçun ağırlığı ön planda tutulmuştur. Bu suçlardan bir gün bile hapis cezası alınsa ya da herhangi bir para cezası alınsa memuriyete engeldir. Bu suçlar: devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık.

Memnu Hakların İadesi

Her ne kadar 657 sayılı Kanunun 48. maddesinin A-5 bendinde “Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile” ve “affa uğramış olsa bile” ibareleri bulunsa da, hem 1 yıl ve daha fazla hüküm giymiş olanlar hem de maddede belirtilen suçları işleyenler, Adli Sicil Kanununun 13/a maddesinde belirtildiği şekilde memnu hakların iadesi kararı almaları halinde, memur olarak atanmalarına engel bir durum bulunmamaktadır. Burada, şu husus önemlidir. Örneğin memur, rüşvet suçundan dolayı hüküm giymiş ve infaz sonrasındaki 3 yıllık süreyi de geçirerek memnu hakların iadesi kararı almış olsa dahi, memuriyete geri dönüşünde idarenin takdir hakkı bulunmaktadır. Bu kişi bir kamu kurumuna, 657 sayılı kanunun 92. maddesi uyarınca geri dönüş amacıyla başvurduğunda, idarenin, memnu hakların iadesi kararı aldığı gerekçesiyle bu kişiyi alma zorunluluğu bulunmamaktadır. Burada, tüm istifa sonrası dönüşlerde olduğu gibi takdir hakkı bulunmaktadır. Ancak, KPSS atamalarında durum böyle değildir. Kişi memnu hakların iadesi kararı var ise, yerleştiğinde atama işleminin tamamlanması gerekmektedir. Zira burada, istifa sonrası dönüşe imkan veren 657/92. maddedeki türden bir takdir hakkı bulunmamaktadır.

Türk Ceza Kanunu 53. Madde:

(1) Kişi, kasten işlemiş olduğu suçtan dolayı hapis cezasına mahkûmiyetin kanuni sonucu olarak;

a) Sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevinin üstlenilmesinden; bu kapsamda, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden veya Devlet, il, belediye, köy veya bunların denetim ve gözetimi altında bulunan kurum ve kuruluşlarca verilen, atamaya veya seçime tâbi bütün memuriyet ve hizmetlerde istihdam edilmekten,

b) Seçme ve seçilme ehliyetinden ve diğer siyasî hakları kullanmaktan,

c) Velayet hakkından; vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan,

d) Vakıf, dernek, sendika, şirket, kooperatif ve siyasî parti tüzel kişiliklerinin yöneticisi veya denetçisi olmaktan,

e) Bir kamu kurumunun veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun iznine tâbi bir meslek veya sanatı, kendi sorumluluğu altında serbest meslek erbabı veya tacir olarak icra etmekten, yoksun bırakılır.

(2) Kişi, işlemiş bulunduğu suç dolayısıyla mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar bu hakları kullanamaz.

(3) Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen veya koşullu salıverilen hükümlünün kendi altsoyu üzerindeki velayet, vesayet ve kayyımlık yetkileri açısından yukarıdaki fıkralar hükümleri uygulanmaz. Mahkûm olduğu hapis cezası ertelenen hükümlü hakkında birinci fıkranın (e) bendinde söz konusu edilen hak yoksunluğunun uygulanmamasına karar verilebilir.

(4) Kısa süreli hapis cezası ertelenmiş veya fiili işlediği sırada onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz.

(5) Birinci fıkrada sayılan hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dolayısıyla hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde, ayrıca, cezanın infazından sonra işlemek üzere, hükmolunan cezanın yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilir. Bu hak ve yetkilerden birinin kötüye kullanılması suretiyle işlenen suçlar dolayısıyla sadece adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde, hükümde belirtilen gün sayısının yarısından bir katına kadar bu hak ve yetkinin kullanılmasının yasaklanmasına karar verilir. Hükmün kesinleşmesiyle icraya konan yasaklama ile ilgili süre, adlî para cezasının tamamen infazından itibaren işlemeye başlar.

(6) Belli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkûmiyet hâlinde, üç aydan az ve üç yıldan fazla olmamak üzere, bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınmasına karar verilebilir. Yasaklama ve geri alma hükmün kesinleşmesiyle yürürlüğe girer ve süre, cezanın tümüyle infazından itibaren işlemeye başlar.

  1. Ferhat dedi ki:

    Merhaba,ben uyuşturucu bulundurmak ve kullanmaktan 1 yıl denetimli serbestlik aldım 5 yıl içinde suç işlemzsem dava düşecek yani herhangi bir hapis cezası almadım bu karar bena devlet memurluğu olma yolunda bir sıkıntı cıkarır mı sonuç siciline işlenir mi işlenirse silinebilme ihtimali var mı yardımcı olursanız çok sevinirim

  2. mithat can dedi ki:

    Merhaba. 2012 yilindan kalma 3 davadan 4.500 3.000 ve 1.000 tl ceza aldim ve cezalarimi ödedim toplamda 1 bucuk yil gibi bi ceza almis oluyorum. Cezalarimin 2 si kavga birisi hakaret. Ve Butun Cezalarimi odedim. Bu cezalar Benim ozel guvenlik gorevlisi olmami etkilermi?

  3. cemil dedi ki:

    Taxı şoförlüğü yapıyorum 10senedır 5ay önce ufak bı ceza yattım şimdi adlı sıcıl kaydın var adlı sıcıl kaydım olduğu ıcın şımdı ulastırma bakanlığı ızın vermıyor kaydım olduğu ıcın iş hakkımı cumhuriyet savcılığınca hak edebılirmıyim dilekçeyle yardımcı olursanız sevınırim

  4. cemil dedi ki:

    Soruma cevap alamadım

  5. polat dedi ki:

    polıs okulu ogrencesı ıken 2 hafta once okuldan ılıskım kesıldı ılıskım kesılmesının sebebı 53 madde guvenı kotuye kullanmaktan durusmadan BEREAAT aldım gerekcelı karar yazıldı ama kesınlesmedı sıstemde vede e devlet uyaptan gozukuyor ne zman sıstemden sılınır 31.3.2016 dava gerecekcelı karar yazıldı vede okula donmem ıcın ıdarı dava acacam emsal karar elınde varsa bana gonderebılır mı bır de memuruyıte engel mı sızce okula donebnılırmıyım yardımcı olurmusunuz

  6. Sinem dedi ki:

    Merhaba;

    Ben 2015 yılının Haziran ayında bir telefoncuda yaşadığım bir olaydan dolayı suç üstüme kaldı ve Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçundan para cezası ödüyorum 2.000.00 TL ama Kpss’ye hazırlanıyorum. Acaba bu ücreti ödesem ankaraya yazıp adli sicil kaydımı sildirsem. Ama arşiv kaydım kalacakmış. Bu memuriyete engel mi bir sorun teşkil eder mi ? Lütfen cvp rica ediyorum.

  7. ibrahim dedi ki:

    merhabalar ben 2013 yılında yaralamalı bir olaya karıstım hakkımda hagb kararı verildi.. 2015 yılında trafik kazası yaptım arac içerisinde bulunan bir yolcu ufak şekilde yaralandı ve benden iftira atarak para koparmanın derdine düştü ve şikayetci oldu mahkeme oldu kusurlu bulundum 2400 para cezası ödüyorum su an taksitle ve 2013 yılında almış oldugum hagb kararı tekrar mahkeme acıldı mahkeme ne olur lütfen yardımcı olun

  8. fatma alıtkan dedi ki:

    merhaba arkadaslar bende zimmet yüzünden soruşturma geçirenlerdenim. haciz memuru olanlar bilir aldığımız yediemin ücretlerini ben dosyaya geç yatırdım ve müdürlerde sen bunu zimmetinde tuttun yedieminci talep etmeseydi çıkmayacaktı diye soruşturma açıldı savcılık tutuklama verdi ama sulh ceza hakimi benim o suçu işlemediğime kanaat getirdiği için tutuklanmasına yer olmadığını dair karar verdi şimdi olay bakanlıkta yüksek disiplin kurulunda dosyam benim savunmamı alacaklar kimisi diyor ki zimmet suçu olup görevi ihmale dönen çok bakanlıkla da görüştüm ceza dosyasını bekleriz diyor bir bilgisi olan var mı muhakkik de devlet memurluğundan çıkartılmam için öneri sundu bakanlığa şimdi beklemekteyim. bilgisi olan varsa bilgilendirirse sevinirim.

  9. Nusret dedi ki:

    Slm babam kadrolu işçi annemle kavga etti sonra 6 yıl ceza aldı ceza evinde çıktık ‘tan sonra tekrar işine dönermi acaba

  10. emine dedi ki:

    arkadaşlar ben 2008 de arkadas arasında kavgadan darp hafıf darptan ve tehtitten yargılandım 8 yıldır yenı bitti para cezası ıle son buldu memurluga hazırlanıyorum memurluk icin suc teskil edermi yardımcı olursanız cok sevınırım

  11. emine dedi ki:

    bana cevap vericek kimse yokmuuuu arkadaslar yardımcı olabilecek kimse yokmu

    • Para cezası olduğu için ve 1 yılın üzerinde hapis cezası olmadığı için memuriyete engel bir durumunuz yok geçmiş olsun dedi ki:

      Eda hanım bende darp ve silahla tehditten 23 ay hapis cezası aldım memuriyetim sona erdi anayasa mahkemesine bireysel başvuru yapıcağım lütfen yardımcı olurmusunuz tlf 05536281236 tşkl

  12. emine dedi ki:

    hadı ama ya bi müslüman bir sey yazsın bana

  13. onur dedi ki:

    Mrb’lar adli sicil arşivimde sulh ceza mah ve asliye ceza mahkemelerine ait görevliye görrevini yaptırmakta direnme,basit tehdir,kişilerin sükun ve huzurunu bozma,hakeret suçlarından para cezaları var bu davalar kimis 10myıllık kımısı 5 yıllık hepside kapandı bu durumun zabıt katipliği alımında engel olur mu adliyenin şartlar arasında arşiv araştırması olumlu olmak şartı var ama bu şuçlar kapsar mı cevabınız ivedilikle verilmesini rica ederim ve şimdiden teşekkürler.

  14. Hasan dedi ki:

    Uzerme atılan bir yüz kızartıcı suçtan dolayı 6 yıl ceza aldım ama yrgtay sureci devam etmekte memuriyetine engel olur mu

    • Adem dedi ki:

      Ben de aynı durumdayım benimde 2yıl 6 ay cezam var yargıtayda şu an lisans kpss girdim 80 aldım tercih yapcam engel çıkarmı diye kafama takıyorum çok lütfen biri cevap yazsın.

  15. Ayşe dedi ki:

    Lisede uzaklaştrma cezası eğer sicile işlenmişse memur olmaya engel mi

  16. merhaba dedi ki:

    taksirle yapılmış kaza sonucu 5 yıl hapis yatmış bir insan anladığım kadarıyla memur olabiliyot. Fakat duyduğum kadarıyla bu durumu yaşayanlara ekstra kolaylık sağlanıyormuş memur olma konusunda doğru mudur? Doğruysa detay nasıl öğrenebilirim? Yardımcı olabilir misiniz?

  17. Yusuf dedi ki:

    Arkadaşlar bir yılın üstünde ceza alıpta memuriyetten atılan varmı benim başıma geldi anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulunacağım sonuç çıkarmı bilgisi olan lütfen yardımcı olsun 05536281236

  18. Mehmee dedi ki:

    Selamlar benim telefonda tehdit ve hakaret sucundan 5 ay hapis cezam ve 1500 tl para cezam var ancak hukmun aciklanmasinin geriye birakilmasina karar verildi su anda hava kuvvetlerinde muvazzaf astsubayligi kazandim acaba bu hagb kararı bi engel teskil eder mi ??

  19. Hatice dedi ki:

    Facebookdan bir kisiye yorumlarda o…. dedim oda beni siber suclara vermis hakkimda dava acsa ne kadar hapis cezasi verilir yada para ama daha sonra oda bana kufur etti


Facebook RSS